Σάββατο, 01. Μαΐου 2010
 

Αρχείο ειδήσεων...

Η εφημερίδα μας....

 

Πρόσωπα (πολιτικοί):

Θανάσης Κακογιάννης

 

Του Πάνου Ε. Παπαδόπουλου*


ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Ο Θανάσης Κακογιάννης γεννήθηκε το 1914 στα Αλάτσατα, πόλη της Ερυθραίας χερσονήσου Μικράς Ασίας κι έζησε και τους δύο διωγμούς των Ελλήνων, της Ιωνίας το 1914 και του όλου ελληνικού πληθυσμού, το 1922. Το 1914 λαμβάνει χώρα ο πρώτος διωγμός των Ελλήνων της περιοχής. Η οικογένεια για πρώτη φορά επαναπατρίζεται και εγκαθίσταται στο Αγρίνιο σε σπίτι παρόδου της οδού Δαγκλή. Το 3918-19 η οικογένεια επιστρέφει στα Αλάτσατα και μετά το 1922 και το θάνατο του πατέρα (σκοτώθηκε από τους Τούρκους) για δεύτερη φορά εγκαθίσταται πάλι στο Αγρίνιο σε πάροδο της οδού Αγίου Χριστόφορου. Στην προσφυγιά η πολυμελής του οικογένεια, απορφανισμένη, μετά το χαμό του πατέρα του από τους Τούρκους, κατέφυγε στο Καρλόβασι της 2άμου και μετά την επιστροφή του μεγαλύτερου αδελφού από την αιχμαλωσία, η οικογένεια με άλλες μαζί κατέφυγε στο Αγρίνιο για μια πιο υποφερτή εγκατάσταση. Στο Αγρίνιο αποφοίτησε από το Γυμνάσιο και αργότερα εισήχθη στη Νομική Σχολή του πανεπιστημίου Αθηνών. Στον Αλβανικό Πόλεμο υπηρέτησε ως έφεδρος αξιωματικός στον Ε' Όρχο Μηχανικού. Το 1942 πήρε το πτυχίο του και άρχισε να δικηγορεί στο Αγρίνιο. Κατά την περίοδο της Κατοχής έλαβε μέρος στην Εθνική Αντίσταση μέσα από τις γραμμές του ΕΑΜ, της ΕΠΟΝ και του ΕΛΑΣ και τον Μάιο του 1944 εκλέχτηκε Εθνοσύμβουλος Αγρινίου και έλαβε μέρος στις εργασίες του Εθνικού Συμβουλίου στους Κορυσχάδες Ευρυτανίας.

Μετά την απελευθέρωση του Αγρινίου από τους Γερμανούς και το Τάγμα Ασφαλείας ορίστηκε, και αργότερα, εκλέχθηκε Δήμαρχος της πόλης. Υπηρέτησε στην Αυτοδιοίκηση του Δήμου από τις 14 Σεπτεμβρίου 1944 ως τις 31 Μαρτίου 1945.

Στη συνέχεια άσκησε τη δικηγορία μέχρι τα μέσα Ιουλίου 1946, οπότε συνελήφθη κι εκτοπίστηκε στην Άνδρο, Ικαρία και Μακρόνησο, από όπου μετακομίσθηκε στο 401 στρατιωτικό νοσοκομείο στις 29 Μαΐου 1950, και στη συνέχεια εγκλείσθηκε μαζί με άλλους δέκα εξόριστους από τη Μακρόνησο στο δημόσιο Ψυχιατρείο (Δαφνί). Τελικά με την υπ' αριθμό 21 απόφαση της 7.12.1951 της Δευτεροβάθμιας Επιτροπής Ασφαλείας Αττικής έπαυσε οριστικά η εκτόπιση του. Έκτοτε άσκησε τη δικηγορία στην Αθήνα μέχρι τον Μάιο 1958 οπότε εκλέχθηκε Βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας του κόμματος της ΕΔΑ, επανεκλέχθηκε δε στις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου 1963. Τις πρώτες μέρες της δικτατορίας συνελήφθη και καταδιώχθηκε. Από το 1974 μέχρι το 1983 δικηγορούσε στην Αθήνα. Είχε δυο αδελφές και ένα αδελφό ο οποίος εξελίχθηκε σε ικανότατο στέλεχος των καπναποθηκών Παναγοπούλου. Παντρεύτηκε την Αντιγόνη Κυριάκου - Τσίτση. Ο πατέρας της ήταν βορειοηπειρωτικής καταγωγής και η μητέρα της από την Κωνσταντινούπολη. Απέκτησαν μία κόρη, την Εύα. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την ιστορική συγγραφή.

Ο συγγραφέας, πολιτικός και άνθρωπος θ. Κακογιάννης αφήνει την τελευταία του πνοή στις 1-5-2002 και κηδεύτηκε στις 2-5-2002 στο Παλαιό Φάληρο αφήνοντας μία ισχυρή παρακαταθήκη στις νεώτερες γενιές ήθους και εντιμότητας.

ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ -ΑΠΕΔΕΥΘΕΡΩΣΗ ΑΓΡΙΝΙΟΥ

Ο Θανάσης Κακογιάννης υπήρξε ο Άνθιμος κατά την περίοδο της γερμανικής κατοχής από την έναρξη του αντιστασιακού αγώνα μέχρι και την λήξη του, δηλαδή την συμφωνία της Βάρκιζας. Ο Γεράσιμος Παπατρέχας μιλάει για τον άνθρωπο, τον αγωνιστή, που τον διέκρινε η προσήνεια, η νηφαλιότητα, η φιλαλληλία, η μετριοπάθεια και προπαντός η συνέπεια και το θάρρος. Ως παιδί της προσφυγιάς κουβαλούσε πάντοτε στο σακί των αναμνήσεων του τις χαμένες πατρίδες. Γι' αυτό ως ταπεινός αγωνιστής δεν διακρινόταν ποτέ από έπαρση και αυτοπροβολή παρ' ότι το Αγρίνιο και ο Άγιος Κωνσταντίνος τον ετίμησαν αναδεικνύοντας τον δύο (2) φορές βουλευτή της ΕΔΑ του Νομού Αιτωλ/νιας το 1958 και το 1963. Ήταν ένας λιτός και προσηνής αγωνιστής, συνταιριάζοντας βήμα - βήμα την θεωρία με την καθημερινή πράξη. Δυο στοιχεία επιπλέον, ολοκληρώνουν την προσωπικότητα του: α) η ευρύτατη παιδεία που διαθέτει σε συνδυασμό με την προσωπική του εμπειρία κατά την διάρκεια του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα και β) οι δύο δημιουργικές κοινοβουλευτικές του θητείες κοντά στους μεγάλους δασκάλους του ελληνικού κοινοβουλίου Γιάννη Πασαλίδη και Ηλία Ηλιού, οι οποίοι και βαθύτατα τον εκτιμούσαν. Επειδή ως είναι γνωστόν, για την δεκαετία της Αντίστασης και του Εμφύλιου, 1941 - 1949, στην Ελλάδα έχουν γραφτεί πολλά είτε από τη μια είτε από την άλλη πλευρά, όπως τονίζει ο Θ.Μ. Πολίτης στην επιστολή του 29-12-1996 προς αυτόν, πράξεις και γεγονότα τα έβλεπε με αντικειμενικό μάτι και οπτική, όπως οι εξοντώσεις αντιφρονούντων της ίδιας ιδεολογικής καταγωγής (αρχειομαρξιστές - τροτσκιστές), αλλά και των άλλων συντηρητικών πατριωτών που δεν ήθελαν να ενταχθούν στην ΕΑΜική παράταξη. Ως τέτοιες καταγράφονται μεταξύ των άλλων και η έμμεση καταδίκη των υπερβάσεων της νομιμότητας του λεγόμενου Ροβεσπιέρου - Ανδρέα Φιλίππου (Διοικητή πολιτοφυλακής στο Ξηρόμερο).

Ως ύψιστο γεγονός πολιτικής σημασίας και ειρηνευτικής διαδικασίας καταγράφεται η παράδοση της πόλης του Αγρινίου με δύο πρωτόκολλα της 13ης και 14ης Σεπτέμβρη 1944 από τον διοικητή του Τάγματος Ασφαλείας Αγρινίου, Ταγματάρχη Πεζικού Γ. Τολιόπουλο. Τα στελέχη και οι αγωνιστές των ενώσεων του Αγρινίου καθώς και οι λαϊκές επιτροπές επέδειξαν στο σημείο αυτό τεράστια ωριμότητα για την αναίμακτη απελευθέρωση παρά την δικαιολογημένη οργή των κατοίκων κατά του βασανιστή Τολιόπουλου.

Ο θ. Κακογιάννης δεν διστάζει στο βιβλίο του Μνήμες και σελίδες της Εθνικής Αντίστασης, σελ.447-448, να χαρακτηρίσει ως σεχταριστή (δηλαδή πολιτικό με δογματικές αντιλήψεις) τον δεύτερο τότε γραμματέα της Κ.Ε. του Κ.Κ.Ε. Γιάννη Ιωαννίδη, ο οποίος χαρακτήρισε τις ενέργειες ομαλής παράδοσης του Αγρινίου οπορτουνισμό (καιροσκοπισμό) παρ' ότι όλα τα στελέχη εφάρμοσαν την διαταγή του Γενικού Στρατηγείου. Αν επικρατούσαν, λέει, ακραίες αντιλήψεις - όπως αυτή του Ιωαννίδη - μπορεί κανείς να φανταστεί τι θα γινόταν και ότι θα αμαύρωναν σε κάθε περίπτωση τον αγώνα και τις αρχές του ΕΑΜ.

ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΟΥ ΑΓΡΙΝΙΟΥ -

Η ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ

Μετά την απελευθέρωση δεν υπήρξε κενό διοίκησης στις πόλεις και τα χωριά του νομού. Το κενό εξουσίας καλύφθηκε από την Τοπική Αυτοδιοίκηση με την συμπαράσταση των εθνικοαπελευθερωτικών οργανώσεων. Στο Αγρίνιο μάλιστα έγιναν και εκλογές.

Στις 14-9-1944 συστήθηκε προσωρινή λαϊκή επιτροπή από επτά (7) πρόσωπα και στη βάση της πράξης 55/7 Αυγούστου 1944 της ΠΕΑΕΑ για τον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης ανέλαβε τα ηνία της πόλης και δια βοής στην πλατεία τότε Ελευθερίας εκλέγει Πρόεδρο Δημοτικού Συμβουλίου, δηλαδή Δήμαρχο, τον Θανάση Κακογιάννη. Τον Νοέμβριο του 1944 διοργανώνονται υποδειγματικές δημοτικές εκλογές όπου εκλέγεται με καθολική ψηφοφορία Δήμαρχος της Πόλης σ' ένα •ψηφοδέλτιο που συμμετείχαν προσωπικότητες και παράγοντες έξω από την εμβέλεια και την οργανωτική ένταξη της Αριστεράς, όπως π.χ. ο Δ/ντης της Εμπορικής Τράπεζας Αγρινίου ο οποίος και εξελέγη και Δημοτικός Σύμβουλος. Ο Θανάσης Κακογιάννης και το Δημοτικό Συμβούλιο συγκροτούν από τις πρώτες μέρες τις παρακάτω επιτροπές: Στέγασης και κατοικίας, Φωτισμού και Ύδρευσης, Καθαριότητας, Υγείας και Πρόνοιας και άλλες.

Στο αιρετό 15μελές Δημοτικό Συμβούλιο συμμετέχουν μεταξύ των άλλων από την αρχική προσωρινή διοίκηση οι Ν. Πολυμερίδης, Χρήστος Μπανιάς, Χριστόφορος Καπελλάκης και Θανάσης Κακογιάννης.

Ο Δήμαρχος Κακογιάννης επιτελεί σημαντικό έργο με την επιτροπή Κατοικίας και Στέγασης η οποία φροντίζει την επανεγκατάσταση των ιδιοκτητών κατοίκων της πόλης στα σπίτια τους, που είχαν επιτάξει οι Ιταλοί, Γερμανοί και τα Τάγματα Ασφαλείας, καθώς και με την επανεγκατάσταση των υπηρεσιών του Δήμου. Δια της επιτροπής Κοινωνικής Πρόνοιας και Υγείας σε συνεργασία με τον Ερυθρό Σταυρό, παραλαμβάνει όλο το φαρμακευτικό υλικό και βοήθεια σε τρόφιμα και καλύπτει τις βασικές ανάγκες των απόρων κατοίκων της πόλης με μικρές διανομές. Η Επιτροπή Συσσιτίου με πρωτοβουλία του Δημάρχου και παραχώρηση της καπναποθήκης του Χ. Φαρμάκη, κάθε μεσημέρι από 15-9-1944 μέχρι 31-3-1945 καλύπτει όλες τις ανάγκες σε βασικά είδη διατροφής. Η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος και η ύδρευση εξασφαλίστηκε με τον περιορισμό τους, ώστε να υπάρχει απρόσκοπτη παροχή νερού. Είναι χαρακτηριστικό ότι τότε το βιομηχανικό ρεύμα πληρώνονταν με σιτάρι ή καλαμπόκι. Η εκτέλεση μικρών έργων αντιμετωπίστηκε και με εθελοντική εργασία των πολιτών. Επιβλήθηκε φορολογία 20% στα ελαιοτριβεία της περιοχής για τις ανάγκες των παιδικών συσσιτίων και αυξήθηκαν τα ενοίκια των καταστημάτων της δημοτικής αγοράς. Τα μισθώματα φυσικά καθορίστηκαν σε οκάδες σιτάρι ή καλαμπόκι. Ενισχύθηκαν τέλος, οι δάσκαλοι και οι καθηγητές να συνεχίσουν τα μαθήματα τους στα σχολεία.

Στις 31-3-1945 η Αυτοδιοίκηση της πόλης καταργήθηκε με βάναυσο τρόπο. Το πρωί, ένοπλο τμήμα της Αγγλικής στρατιωτικής δύναμης εισβάλλει στο γραφείο του Δημάρχου θ. Κακογιάννη και με προτεταμένο το όπλο ζητούν από το Δήμαρχο και το Γ.Γ. του Δήμου να εγκαταλείψουν το Δημαρχείο. Η κυβέρνηση διορίζει Δήμαρχο το συντηρητικό δικηγόρο Ηλία Σαγιώργη. Η αντίστροφη μέτρηση για τον Εμφύλιο έχει αρχίσει.

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΘΗΤΕΙΑ 1958 ΚΑΙ 1963

Το 1958 η Αριστερά και το Κόμμα της ως αξιωματική αντιπολίτευση αναδεικνύει δύο βουλευτές στο Νομό Αιτωλ/νιας. Ο Θανάσης Κακογιάννης είναι ένας εξ' αυτών, θεωρεί δε ότι αν το Κ.Κ.Ε. συμμετείχε στις εκλογές του 1946 και αποφεύγονταν η εμφύλια σύγκρουση θα κέρδιζε το λιγότερο τρεις βουλευτές, διότι η δύναμη του μετά την απελευθέρωση ήταν μεγαλύτερη εκείνης του 1958 (βλ. επιλεγόμενα στον τόμο Μνήμες και Σελίδες της Εθνικής Αντίστασης, σελ.492). Ως βουλευτής του νόμου στάθηκε κοντά στους καπνοπαραγωγούς του Αγρινίου και του Ξηρότερου, οι οποίοι την περίοδο αυτή βρίσκονται σε συνεχή αναστάτωση, στα οικονομικά και θεσμικά προβλήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης συμμετέχοντας στα συνέδρια της και την κατάθεση ερωτήσεων που αφορούσαν αναπτυξιακά ζητήματα του τόπου, όπως Αλυκές Μεσολογγίου, αρδευτικά επαρχιών, στήριξη εισοδήματος, πόροι στους δήμους και τις κοινότητες, έργα αντιπλημμυρικά και εγγείων βελτιώσεων, αναδασμοί Νεοχωρίου - Λεσινίου π.λπ.

Σε προγενέστερες εκλογές (1956) και (1961-64) είχε λάβει μέρος χωρίς να εκλεγεί διότι τέτοια ήταν η τρομοκρατία - εκτός από τα αστικά κέντρα - που ήταν αδύνατο κανείς να αποφύγει τις ομάδες παρακρατικών της υπαίθρου. Αρκετοί δε συνεργάτες του δεν απέφυγαν το μοιραίο, όπως ο Κώστας Σαράτσης και άλλοι.

θεωρήθηκε από τους πλέον προσηνείς και δραστήριους κοινοβουλευτικούς εκπροσώπους της ΕΔΑ και έχαιρε μεγάλης εκτίμησης από την ηγετική ομάδα (Πασαλίδης - Ηλιού).

ΕΠΙΜΕΤΡΟ - ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Στην πολιτική και ειδικότερα στην Ελλάδα η προσφορά των πολιτικών εύκολα παραγράφεται ή λησμονείται. Όμως ο χρόνος είναι ο καλύτερος συνήγορος της πολυσχιδούς δράσης του Θανάση Κακογιάννη. Και ο χρόνος μαζί με την υστεροφημία του κάποια στιγμή επιτάσσει να καταταγεί στις λαμπρές, φωτεινές και ανιδιοτελείς προσωπικότητες του Νομού μας.

Ψάχνοντας τα αρχεία της πόλης του Αγρινίου διαπιστο3νει κανείς ότι η πόλη κατά καιρούς με το δικό της τρόπο και με αξιοπρέπεια τίμησε πολιτικούς, λογοτέχνες, ποιητές και στρατιωτικούς. Και μάλιστα, ορισμένοι δεν ήταν και Αιτωλοακαρνάνες. Με λύπη διαπιστώνουμε ότι δεν υπάρχει οδός Αθανασίου Κακογιάννη στο Αγρίνιο. Δεν γνωρίζουμε σε τι στάδιο βρίσκεται η όποια πρόταση ή επεξεργασία από την αρμόδια Επιτροπή Ονοματοθεσίας αλλά αυτό που ταιριάζει στον Κακογιάννη σαν μια πρώτη μορφή αναγνώρισης και επιβαλλόμενης τιμής, είναι ένας δρόμος με το όνομα του από την πλατεία Χατζοπούλου μέχρι τα Δικαστήρια για τον απλούστατο λόγο ότι ο εκλιπών πολιτικός έδρασε κατά την περίοδο της Αντίστασης στην περιοχή αυτή.

------------

*  Το κείμενο του Πάνου Ε. Παπαδόπουλου που δημοσιεύουμε παραπάνω, για τον Θανάση Κακογιάννη, αποτελεί μέρος της εισήγησης του συγγραφέα  στο επιστημονικό συνέδριο που διοργάνωσε η Αιτωλική Πολιτιστική Εταιρεία (ΑΙ.ΠΟ.Ε.) τον Νοέμβριο του 2008.

 

ΠΡΟΣΩΠΑ (ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ)

Παναγιώτης Δαγκλής

Χρήστος Βερελής
Τάσσος Παναγόπουλος
Μάριος Σαλμάς
Βασίλειος Μαγγίνας

Θύμιος Σώκος

Παύλος Μοσχολιός

Ιωάννης Νικολίτσας

Θανάσης Κακογιάννης
Γεώργιος Ν. Παπαϊωάννου

Αθανάσιος Παπαθανάσης

Γεώργιος Σερπάνος
Γεώργιος Σταμάτης

Δήμαρχοι του Αγρινίου (φωτογραφίες)

 

Νέα Εποχή 2006  

Πρώτη σελίδα | Μνήμες | Εικόνες | Αξιοθέατα | Γειτονιές