Σημειώσεις και σχόλια ενός Αιτωλού

Γράφει ο Γιάννης Βλασόπουλος

 

 

Τά εγγενή όρια της ελευθερίας του λόγου

 

Η ίδια η έννοια του λόγου, στην απλούστερη εκδοχή της, εκείνη δηλαδή της προφορικής ή γραπτής ομιλίας, που διέπεται από τους κανόνες της παραδεδεγμένης λογικής, δρά από μόνη της ως περιορισμός της ελευθερίας του λόγου. Δηλαδή το  παράλογο δεν νοείται ως ομιλία, ως όργανο επικοινωνίας. Αντιθέτως όταν εκφέρεται, παραβιάζει, εάν δεν αναιρεί εντελώς, την ελευθερία του λόγου. Συνεπώς ο ελεύθερος λόγος αυτοδεσμεύεται να είναι έλλογος. Όχι παράλογος. Και για την αιτία αυτή αυτοπεριορίζεται. Θέτει ο ίδιος ο ελεύθερος λόγος τα όρια της ελευθερίας του.

Όμως τα όρια της κάθε ελευθερίας βρίσκονται ίσως στην υπέρβαση των ορίων. Μία δε από τις δυνάμεις του λόγου που κινούνται στην περιοχή των ορίων της ελευθερίας του λόγου και της υπερβάσεώς του είναι η ποίηση. Η ποίηση, υπερβαίνει τα όρια. Ιδίως τα όρια του συμβατικού λόγου. Και εάν ακόμα δεν νομοθετεί τον λόγο, όπως επαίρονται κάποιοι, τουλάχιστον τον αναδιατάσσει. 

Εξ άλλου, ο υπερρεαλισμός, που αποδέχεται το όνειρο (την ονειρική πραγματικότητα) και την εικόνα σαν ένα άλλο μέσο έκφρασης και μάλιστα γνησιότερο από τον καθιερωμένο (συμβατικό) λόγο μέσο έκφρασης και μέσο κατανόησης των πραγμάτων και επικοινωνίας μ αυτά, παραβιάζει τα καθιερωμένα (τα συμβατικά) όρια της ελευθερίας του λόγου. Και εάν δεν παραβιάζει τα όρια της ελευθερίας του λόγου, με τα οποία ο ίδιος ο λόγος αυτοδεσμεύεται για να είναι ελεύθερος, τουλάχιστον  διακηρύσσει και  αποδέχεται την ονειρική πραγματικότητα και την ασύνδετη αλληλουχία των εικόνων (τον αυτοματισμό της γραφής) όχι απλώς σαν ιστορικά προηγούμενα από το λόγο μέσα εμπειρίας, έκφρασης και επικοινωνίας του  ανθρώπου με τον κόσμο και με τα πράγματα, αλλά οπωσδήποτε, όπως υποστηρίζει, σαν μέσα ισοδύναμα και αυθεντικότερα από τον λόγο. 

Είναι, άλλωστε, γνωστό ότι ο υπερρεαλισμός, υπό την επήρεια των Μαρξιστικών και Φροϊδικών αντιλήψεων, τόσο στη λογοτεχνία όσο και στις εικαστικές τέχνες, επιδίωξε, με εκφραστικά εργαλεία τον «αυτοματισμό» και την απελευθέρωση της φαντασίας, τη διερεύνηση του ασυνειδήτου, δηλαδή τα λιγότερα συνειδητά στρώματα της ανθρώπινης εμπειρίας, περιφρονώντας σκανδαλωδώς τον έλεγχο της λογικής.

Περισσότερα για την ελευθερία του λόγου......

Ο Αιτωλός, Δεκέμβριος 2014

 

 


 
 

Πολιτικά

Η πατρίδα μας είναι βιώσιμη;

Επικίνδυνες οξύτητες

Υπέρ του ψεύδους και του ψόγου

Οικονομία και πολιτισμός

Η οικονομική κρίση, κρίση πολιτισμού;

Περί τρομοκρατίας

Η βία, η σύνεση και τα συνθήματα

Η βία και η νομιμοποίησή της

 Μικροπολιτικά

Μεμψιμοιρίες

Προτιμότερος ο κυνισμός

Δύναμη ή αδυναμία;

Διαφορές

Για την Παλαιστίνη

Τα προεκλογικά

Νέες εξορίες

Έγκλημα και τιμωρία

Η δίκη του Σαντάμ

 
  
 
 
  Ο Πολιτισμός 
  
 
 
 Περιβάλλον
 
 
  
 
 
  Τα Πρόσωπα
 
 
  
 
 
 

Της Δικαιοσύνης

 

Συνέπεια

Αυτοκτονία - απάντηση

Τι μας ανησυχεί

Έγκλημα και τιμωρία

Η βία και η νομιμοποίησή της

Περί τρομοκρατίας

Υπέρ του ψεύδους και του ψόγου

Η δίκη του Σαντάμ

 
  
 
 
 

Η Παιδεία

 

Η προτομή του Χατζόπουλου

Πανεπιστήμιο Δυτικής Ελλάδο

Τι μας ανησυχεί

Ξενόγλωσσες αφίσες

Παιδεία

Αξιοποίηση Καπναποθηκών

Λαμπρές εξαιρέσεις

 

 
  
 
 
 

Του Δήμου

 

Ο συνήγορος του δημότη

Ονοματοδοσίες οδών

Η προτομή του Χατζόπουλου

Ξενόγλωσσες αφίσες

Αξιοποίηση Καπναποθηκών

Εκλογές με ελπίδες

Η μοίρα της Μαρίας Δημάδη

Το Αγρίνιο "μαρτυρική πόλη";

 
  
 
 
  
  
 

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ:

ΓΕΓΟΝΟΤΑ & ΚΡΙΣΕΙΣ:  

Τα γεγονότα είναι ιερά, οι κρίσεις ελεύθερες.

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗΣ:

Κατά την περίφημη μειοψηφία του μεγάλου αμερικανού δικαστή Ο. W. Holmes στην υπόθεση R. Schwimmer: «... αν υπάρχει κάποια συνταγματική αρχή που επιβάλλει μεγαλύτερη προσήλωση από τις άλλες, αυτή είναι η αρχή της ελευθερίας της σκέψης - και συνακόλουθα της έκφρασής της. Όχι της ελευθερίας της σκέψης γι' αυτούς που συμφωνούν μαζί μας, αλλά της ελευθερίας για τη σκέψη την οποία μισούμε...».