Τετάρτη, 23. Οκτωβρίου 2013
 

 

 

Με αφορμή το πρόγραμμα του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Αγρινίου

Η Θεατρική Performance και η Κάτια Γέρου

Το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Αγρινίου έχει εντάξει στο πρόγραμμα του έτους 2008 -2009 δύο θεατρικές performance, μια του σκηνοθέτη Δημήτρη Σταμούλη (την 26-12-2008 στο Café Φυσαλίδα και τις 1 & 2 -1-2009 στο Café Όπερα) και μια της Μάρως Δούκα: «Σας αρέσει ο Μπράμς;» με την Κάτια Γέρου  (Φωτο) σε σκηνοθεσία Κυριάκου Κατζουράκη (16 & 17 Ιανουαρίου 2009 στο Café CHEZ MELIE στον πεζόδρομο Φλώρας Καραπαπά). Ο ρόλος που ερμηνεύει η Κάτια Γέρου είναι η μαρτυρία – κατάθεση μιας μετανάστριας (της Ιρίνας) ενώπιον ακροατηρίου. Η Ιρίνα είναι από την πρώην Σοβιετική Ένωση, έρχεται στην Ελλάδα μετά τα ιστορικά γεγονότα του 1990 και γίνεται θύμα της σεξουαλικής εκμετάλλευσης (trafficking). Η Ιρίνα μιλάει για την χαμένη της πατρίδα, την χαμένη της κουλτούρα και τα ανεκπλήρωτα όνειρα της. Η ιστορία της ξετυλίγεται μέσα από μια σειρά προσωπικών εξομολογήσεων και αναδρομών στο παρελθόν και ταυτόχρονα η ατέλειωτη περιπέτεια των προσφύγων. Η ίδια αναπαριστά ακόμα και το τραγικό τέλος της. Τα τελευταία λόγια της είναι από τον Τσέχωφ: «Κάποτε θάρθει μια μέρα που θα μάθουμε γιατί έγιναν όλα αυτά… ποια είναι η αιτία για τόσο πόνο». Όπως είναι γνωστό η ταλαντούχα ηθοποιός, που κατάγεται από το Αγρίνιο, είχε συνεργασθεί και παλαιότερα με το ΔΗΠΕΘΕ και τη ΓΕΑ στην παράσταση «Από της ζωής τα μέρη χάθηκαν οι ποιητές» σε σύλληψη και σκηνοθεσία Βασίλη Νικολαΐδη.

Η Θεατρική Performance:

Μερικοί λέγουν ότι οι κλασικές θεατρικές μορφές και η καθιερωμένη δραματουργία σε ελληνικό και παγκόσμιο επίπεδο, εξάντλησαν τα όριά τους. Κατ αυτούς, νέες επιστημονικές θεωρίες έρχονται να γονιμοποιήσουν τη θεατρική έκφραση και δημιουργία. Η θεατρική έκφραση και δημιουργία οδηγούνται, όπως λέγουν, σε νέους, πρωτόγνωρους δρόμους, μέσα από τη δραματοποίηση που επιχειρείται στο «έργο σε εξέλιξη», στο μεταθέατρο και στην «performance». Aναπτύσσονται έτσι στα θεατρικά δρώμενα των παραστάσεων αυτών καινοφανείς δημιουργίες και εμφανίζονται νέοι υβριδικοί τρόποι έκφρασης, που κάνουν εμφανή την παρουσία τους τόσο σε επίπεδο δραματουργίας, στην κειμενική δηλαδή εγγραφή του λόγου του συγγραφέα, όσο και στην σκηνική πράξη, στη ζωντανή δηλαδή απεικόνιση της παραστατικής δράσης, σύμφωνα με τις επιλογές του σκηνοθέτη.

Ανεξάρτητα τι πιστεύει κανείς, η performance και το devised theatre αποτελούν σήμερα σημαντικό κομμάτι του θεάτρου και ολοένα και περισσότεροι, τόσο διεθνώς γνωστοί θίασοι (Wooster group, Robert Lepage, Forced Entertainment, Teatre de Complicite κ.α) όσο και νέοι θίασοι, ακολουθούν αυτό το τρόπο δημιουργίας. Στο Devised theatre η αρχή το πρώτο υλικό μπορεί να είναι μια ερώτηση, μια φωτογραφία, ένα αντικείμενο ή ο ίδιος μας ο εαυτός. Οι ηθοποιοί,  αντί να υποδύονται ρόλους σε ένα θεατρικό έργο, δημιουργούν το υλικό της παράστασης ανταποκρινόμενοι σ' αυτήν την αρχική ιδέα, χρησιμοποιώντας μια σειρά από εργαλεία και τεχνικές. Ο σκηνοθέτης στη συνέχεια επιλέγει, συνδυάζει και συνθέτει το υλικό. Το έργο προκύπτει σταδιακά από αυτή τη διαδικασία της σύνθεσης μέχρι να σχηματιστεί το τελικό αποτέλεσμα.

 Λέγεται επίσης ότι το Θέατρο της Σκληρότητας του Ελληνικής καταγωγής Antonin Artaud, προοιωνίζεται την σύγχρονη performance. Ο Artaud πράγματι δεχόταν ότι η λειτουργία του θεάτρου είναι να αναπαριστά, όμως παράλληλα οραματιζόταν ένα νέο θέατρο, όπου η αναπαράσταση δεν θα ήταν ο μόνος στόχος. Θεωρούσε μάλιστα ότι το θεατρικό κείμενο και η συμβατική δράση λειτουργούσαν ως εμπόδια στην αφομοίωση των νοημάτων και στην άμεση έκφραση των αισθημάτων. Σύμφωνα μ’ αυτόν, υπήρχε μια βαθύτερη, σχεδόν μυστικιστική δύναμη στο θέατρο, που μπορούσε να οδηγήσει τους ηθοποιούς στις ενδότερες περιοχές της ψυχής τους. Διακήρυσσε λοιπόν ότι σπάζοντας τα δεσμά που συνέδεαν το θέατρο με την αναπαράσταση, η θεατρική σκηνή θα μπορούσε να γίνει μια πόρτα που θα οδηγούσε το κοινό στα «γνωστά ή άγνωστα πεδία της συνείδησης».

Παρόλο που το μεγαλύτερο μέρος των θεατρικών παραγωγών σήμερα βασίζονται στο κείμενο και την αναπαράσταση, η έννοια της μη-αναφορικής παράστασης που εισάγει ο Artaud υπάρχει σήμερα, έστω περιορισμένα, στην τέχνη της performance. Η performance μπορεί να νοηθεί ως ένα είδος «αρχέτυπης παράστασης», που έχει σπάσει τους δεσμούς με την πραγματικότητα και την αναπαράσταση, επειδή έχει υπερβεί την θεατρική παράδοση και το λόγο. Οι performers των εικαστικών τεχνών χρησιμοποιούν το σώμα τους ως μέσον να εξερευνήσουν τη συνείδηση και να ασκήσουν άμεση επίδραση στο κοινό χωρίς να καταφεύγουν συνήθως στο λόγο ή στην αναπαραστατική δράση. Η performance είναι αυτό που όρισε ο Artaud ως «το θέατρο της σκληρότητας»: το όραμα του Artaud για ένα θέατρο στις παρυφές της αφαίρεσης, όπου οι δεσμοί με το λόγο έχουν αποκοπεί και η έκφραση προέρχεται μόνο από το σώμα και τις ενδότερες περιοχές της συνείδησης, είναι πολύ επίκαιρo στη σύγχρονη τέχνη.

Η έννοια της performance, ως θεατρικό είδος, έχει πλέον ισχυρή παρουσία στις σκηνές της Ευρώπης και της Αμερικής από τη δεκαετία του 70. Έχει μάλιστα αρχίσει (καθυστερημένα πάντα) να υπάρχει και στην ελληνική θεατρική πραγματικότητα αν όχι σαν απαίτηση του θεατρικού κοινού, τουλάχιστον σαν μια δελεαστική πρόταση για τους δημιουργούς και μια συχνή επιλογή των ηθοποιών-ερμηνευτών. Ήδη το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Αγρινίου έχει εντάξει στο πρόγραμμα του έτους 2008 -2009 δύο θεατρικές performance, μια του σκηνοθέτη Δημήτρη Σταμούλη (26-12-2008 Café Φυσαλίδα και 1 & 2 -1-2009 Café Όπερα) και μια της Μάρως Δούκα: «Σας αρέσει ο Μπράμς;» με την Κάτια Γέρου  σε σκηνοθεσία Κυριάκου Κατζουράκη (16 & 17 Ιανουαρίου 2009 στο Café CHEZ MELIE). 

Διανύουμε ίσως την εποχή του μετα-δραματικού θεάτρου, όπου η παντοδυναμία του δραματικού κειμένου και η έννοια της αναπαράστασης περιορίζονται, για να δώσουν τη θέση τους στο σώμα, όχι πια ως εργαλείο αναπαράστασης, αλλά ως αυθύπαρκτη παρουσία επί σκηνής, μιάς παρουσίας η οποία αποτελεί καθ αυτή πηγή νοημάτων. Θυμίζουν βέβαια όλα αυτά τις θεωρίες της «αυτόματης γραφής» των υπερρεαλιστών. Η θεατρική performance, καταλήγουν οι υποστηρικτές της, δεν είναι αναπαράσταση, αλλά η ζωή η ίδια.  

Η ζωή όμως είναι τέχνη; 

Ι. Π. Βλασόπουλος (για τις πληροφορίες και το τελικό ερώτημα).

Ιανουάριος 2009

 

 

Αναδρομές

Το τραίνο των ΣΒΔΕ
Η πρώτη εφημερίδα
Η μαύρη Μ. Παρασκευή
Καφενεία & Καφωδεία
Οι Παπαστράτοι
Τσιγάρα Αγρινίου
Οι Γερμανοί φεύγουν
Το πρώτο δικαστήριο
Βαρνακιώτης
Παπαποστόλης, ο Άγιος
Η πρώτη εφημερίδα
Ο Ελύτης στο Αγρίνιο
Το Αγρίνιο του 1875
Οι Αγρινιώτες του 1875
Η διαθήκη του Στάϊκου
Η εξέγερση του 1962
Μάχη στο Μακρυνόρος
Η μάχη της Γουρίτσας

Θέματα

Εφετείο στο Αγρίνιο
Τα χαλκούνια
Για ένα σύγχρονο μουσείο
Για τις αρχαιότητες
Εκτροπή του Αχελώου
Η Ιονία οδός
Το Πλατυγιάλι
Το τουριστικό μέλλον
Θέατρο Ποταμούλας
Οι Τσιγγάνοι μας
Οι σπάνιες αγελάδες
Πανεπιστήμιο Αγρινίου

Εικόνες

Αγία Τριάδα  Μαύρικα
Μοναστήρι της Μυρτιάς
Το Τζαμί στη Μεγ. Χώρα
Φυσικές λίμνες
Τεχνητές λίμνες
Γεφύρια
Τα νεοκλασσικά
Οι καπναποθήκες
Τα πέτρινα
Η πλατεία Μπέλλου
Η οδός Παπαστράτου
Η οδός Χαρ. Τρικούπη
Η παρθένα του Σώχου
Μνημείο των πεσόντων
Τα "γκράφιτι"  νέων
 
 
Νέα Εποχή © 2006 

Πρώτη σελίδα | Μνήμες | Εικόνες | Αξιοθέατα | Γειτονιές