Αρχείο ειδήσεων...

Η εφημερίδα μας....


 

Αξιοθέατα:

ΤΟ ΒΕΛΑΝΙΔΟΔΑΣΟΣ ΞΗΡΟΜΕΡΟΥ

 

Η  βαλανιδιά (Quercus ithaburensis subsp. Macrolepis, στη διπλανή φωτογραφία) είναι ένα σπουδαίο στοιχείο στην πολιτιστική εικόνα της Ελλάδας. Φυσικά δάση βαλανιδιάς είναι από τα πλέον χαρακτηριστικά και πλέον ευπαθή κέντρα ζωής στην Ανατολική Μεσόγειο. Το δάσος βαλανιδιάς Ξηρομέρου βρίσκεται στους νότιους λόφους των Ακαρνανικών ορέων της Δ. Ελλάδας, περίπου 30 χιλιόμετρα Β.Δ του Μεσολογγίου (Νομαρχία Αιτωλοακαρνανίας).  Η περιοχή είναι τοποθετημένη μεταξύ της λίμνης Οζερού, του ποταμού Αχελώου και των ακτών του Ιονίου, κοντά στον Αστακό. Ο πυρήνας της περιοχής του δάσους είναι μια γραμμή από λόφους άμεσα δυτικά και νότια της λίμνης Οζερού και λέγεται λόφοι Λιγοβίτσι – Μάνινα, οι οποίοι καλύπτουν 6000 εκτάρια. Το πυκνό και πανάρχαιο δάσος της βαλανιδιάς δημιουργεί μια τοποθεσία που κυριαρχείται από την βαλανιδιά, σε μια μοναδική μορφή στην Ελλάδα. Ανοικτές ομάδες από  δασολίβαδα της βαλανιδιάς επίσης καλύπτουν μεγάλη περιοχή στους λόφους. Το δάσος βαλανιδιάς Ξηρομέρου επίσης περιλαμβάνει μια μεγάλη ευρύτερη  περιοχή, πέρα από την περιοχή Λιγοβίτσι – Μάνινα, που καλύπτει περίπου 10000 εκτάρια. Μέσα στην ευρύτερη αυτή  περιοχή λόφων  το δάσος βαλανιδιάς επίσης κυριαρχεί σαν στοιχείο χώρου αλλά προσφέρει όμως και μια ποικιλία κατοικίας στους ξηρούς αυτούς ασβεστολιθικούς λόφους, στα φρύγανα και στη μακία και μια απομονωμένη περιοχή από μεμονωμένες ομάδες της βελανιδιάς (Ouercus pubescens) και περιλαμβάνει επίσης  μια μικρή περιοχή αγροτικών δραστηριοτήτων. Δέκα μικρά χωριά ευρίσκονται στην περιοχή του δάσους. Στο παρελθόν η οικονομία των χωριών συμπληρώνονταν με την συλλογή του βελανιδιού, σαν υλικό εξαγωγής για την ταννίνη, η οποία κάποτε στήριζε την Μεσογειακή βιομηχανία βαφών και κατασκευής δερμάτων. Από το 1970 η φυσική ταννίνη έχει αντικατασταθεί σχεδόν τελείως, από συνθετικές χημικές ουσίες, ενώ η συλλογή των βελανιδιών έχει σταματήσει και τα χωριά έχουν υποβαθμισθεί. Τα δέντρα δεν βλέπονται πλέον σαν μια πηγή βασικού οικονομικού παράγοντα και είναι εκτεθειμένα σε παράνομη ξύλευση για τις επιχειρήσεις ξυλείας  και για θέρμανση. Η παράνομη επίσης ξύλευση είναι δύσκολο να σταματήσει και αυτό έχει δημιουργήσει έντονο τοπικό ενδιαφέρον για την προστασία του υπολειπομένου δάσους. Δυστυχώς αυτό το δάσος είναι μια από τις ελάχιστα μελετημένες περιοχές της προστασίας της φύσης στην Ελλάδα και είχε εγκαταλειφθεί από τις πρόσφατες δραστηριότητες προστασίας της περιοχής. Η περιοχή είναι βεβαίως μια από τις πιο απειλούμενες περιοχές στην Ελλάδα .Επειδή η παράνομη ξύλευση και η χρήση του τόπου για διάφορες άλλες επιχειρήσεις έχουν άμεση αρνητική επίπτωση, η ομάδα ερεύνης απ` το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων έχει αρχίσει μια έρευνα και συγκριτική προσπάθεια, με την υποστήριξη της ομάδας της προστασίας της φύσης της περιοχής, που ονομάζεται Οι φίλοι της Βελανιδιάς – Αμαδρυάδα και έχει ενισχυθεί οικονομικά από το Υπουργείο Περιβάλλοντος – χωροταξίας και Δημοσίων Έργων. Η βασική γραμμή της ποικιλίας των βιοτόπων και της μελέτης τους είναι χαρακτηρισμένη από τις επόμενες σπουδαίες ποιότητες και αξίες του δάσους.     

– Η χλωρίδα είναι πλούσια σε είδη. Κοντά στα 256 γηγενή φυτά έχουν καταγραφεί στην περιοχή κατά το διάστημα μιας και μόνης έρευνας της χλωρίδας την άνοιξη και το καλοκαίρι του 2003. Αυτή η συλλογή περιλαμβάνει μερικά μάλλον σπάνια και ενδιαφέροντα είδη, όπως είναι οι εντυπωσιακές αποικίες της παιώνιας (Paeonia mascula russoi) και μια αξιόλογη ποικιλία από άγριες ορχιδέες που περιλαμβάνουν την (Ophrys reinholdii) και την ( Ophrys helenae). Άλλα φυτά είναι επίσης διαδεδομένα εκτενώς στην περιοχή και είναι αντικείμενο προστασίας και ενδιαφέροντος και περιλαμβάνουν τον (Dictamus albus) και άλλα ενδιαφέροντα φυτά  των βράχων και  του πετρώδους εδάφους.       

– Η δασική περιοχή και η περιοχή τριγύρω από την περιοχή αυτή έχει ορνιθολογικό ενδιαφέρον επειδή παρουσιάζει 127 είδη πουλιών που έχουν καταγραφεί. Από αυτά 26 είδη  είναι  υπό προστασία, με ειδικό προστατευτικό ενδιαφέρον (γραμμένα στον κατάλογο 1, της οδηγίας για τα πουλιά 79/409/EC).  Τέσσερα είδη δρυοκολαπτών υπάρχουν στο δάσος και ο δεντροκόπος (Dendrocopos medius)  είναι αρκετά άφθονος. Σημαντικά πουλιά που φωλιάζουν στην περιοχή είναι ο βραχύποδας αετός (Circaetus gallicus), ο αετός (Pernis apivorus), το μικρότερο γεράκι (Falco naumanni) και μερικά ενδιαφέροντα είδη των Βαλκανίων. Η περιοχή είναι άμεσα συνδεδεμένη με την λίμνη Οζερό,  το Δέλτα του Αχελώου και τους υγροτόπους που παρουσιάζουν σημαντική και σπουδαία ορνιθολογική πηγή.        

-  Η ποικιλία των βιοτόπων δημιουργείται από λειβάδια, μικρής κλίμακας αγροτικής δράσης, βραχώδεις μικροπεριοχές και ποικιλία δασικών ομάδων και βοσκοτόπων. Αυτές οι συνθήκες είναι πολύτιμες για μια ποικιλία μικρού ζωολογικού ενδιαφέροντος, η οποία περιλαμβάνει ορθόπτερα, όπως το έντομο (Saga sp.)  και διάφορες νυχτερινές πεταλούδες όπως η (Saturnia pyri). Μια ποικιλία απο ερπετά περιλαμβάνουν δύο είδη χελώνας, την (Testudo marginata) και (T.hermanni), διάφορα φίδια και ομάδες από σαύρες που βρίσκονται σε πληθυσμούς αρκετά ενδιαφέροντες.- Άλλα ενδιαφέροντα σημεία της βιοποικιλότητας της περιοχής περιλαμβάνουν ένα μεγάλο αριθμό από δέντρα μεγάλης ηλικίας και κλειστές ομάδες ώριμων δέντρων με πολύ σάπιο υλικό ξυλείας που είναι ιδεώδες για πολλά ασπόνδυλα είδη που περιλαμβάνουν επίσης μεγάλους κανθάρους του δάσους, λειχήνες και μύκητες.     

– Θηλαστικά και άλλες μικρές ομάδες ζώων δεν έχουν πλήρως ερευνηθεί στην παρούσα μελέτη. Το Ξηρόμερο επομένως πρέπει ακόμη να θεωρείται ένας άγνωστος τόπος (terra incognita), όσον αφορά τη ζωή των άγριων ειδών. Είναι βέβαιο ότι πολλά σχετικά μεγάλα θηλαστικά δεν υπάρχουν πλέον, όπως το ελάφι (Dama dama), που έχει περιγραφεί απο τον βοτανολόγο του περασμένου αιώνα Heldreich  και τον καλλιτέχνη- ερευνητή Leake, τα οποία χάθηκαν οριστικά στο τέλος του 19ου αιώνα. Το τσακάλι (Canis aureus) προφανώς εξαφανίστηκε μάλλον πρόσφατα.-  Η περιοχή είναι σημαντικότατη από πολιτιστικής πλευράς. Η Ακαρνανία είναι διάσπαρτη  απο σημαντικά Μυκηναϊκά και Κλασσικά Ελληνικά μέρη. Ερείπια από πόλεις και τείχη παλιών φρουρίων υπάρχουν κοντά στο δάσος βαλανιδιάς. Υπόλοιπα  Βυζαντινών – χριστιανικών μνημείων, μικρές εκκλησίες και άλλα μονοπάτια υπάρχουν στους λόφους. Τα μονοπάτια έχουν χρησιμοποιηθεί από Βλάχους βοσκούς επί αιώνες. Η παραδοσιακή αρχιτεκτονική των χωριών και ο πολιτισμός είναι αυθεντικά κληρονομήματα και πηγές για καθαρό τουρισμό. Η  συλλογή του βελανιδιού για εξαγωγή είχε γίνει συνήθεια για τους κατοίκους, για πάνω από 600 χρόνια και ήταν ένας ισχυρός δεσμός των ντόπιων κατοίκων και του μοναδικού δάσους βαλανιδιάς.     

– Το δάσος βαλανιδιάς δεν περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα Natura 2000. Η ερευνητική ομάδα βρίσκει σ` αυτό τον οδηγό την ευκαιρία να επεκτείνει την ίδρυση της προστατευόμενης περιοχής. Η μελετώμενη προστατευόμενη περιοχή θα μπορούσε να περιλαμβάνει  μια επέκταση  της λίμνης Οζερού, που είναι μια περιοχή κοινοτικού ενδιαφέροντος (πρόγραμμα Natura 2000). Βιώσιμος οικοτουρισμός, ώστε να εξελιχθεί, υποβοηθούμενος με την εκδήλωση ενδιαφέροντος,  για προστατευτικές δράσεις, όταν η περιοχή περιέλθει κάτω από νόμιμη προστασία. Προτείνεται περαιτέρω όπως οι τοπικές αρχές συγκεντρώσουν αμέσως την προσοχή τους στο σταμάτημα του προβλήματος του δάσους και  της κατασκευής παράνομων δρόμων στο δάσος. Άλλες πηγές πιέσεως από ανθρώπους περιλαμβάνουν το παράνομο κυνήγι, την υπερβολική βόσκηση και τις δασικές πυρκαγιές. Παρά την προστασία που είναι προβληματική στην περιοχή δεν είναι πλέον τόσο αργά για να σωθεί ολόκληρη η περιοχή του δάσους. Είναι μερικά από τα καλύτερα παραδείγματα συγκεντρώσεως δασικών περιοχών  βαλανιδιάς στην Ελλάδα.        

Το Τμήμα Περιβάλλοντος και Διαχείρισης Φυσικών Πόρων του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων έχει έδρα στην κοντινή πόλη, το Αγρίνιο  και σχεδιάζει να εξακολουθήσει την έρευνα της βιοποικιλότητας και την εκπαιδευτική εργασία στην περιοχή.



Πηγές: Αιτωλοακαρνανία – Δυτική Ελλάδα Βασιλική Βλάμη, Σταμάτης Ζώγκαρης και καθηγητής Παναγιώτης Δ. Δημόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Τμήμα Περιβάλλοντος και διαχείρισης φυσικών Πόρων Υπουργείο Περιβάλλοντος – Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων

Maheras's Weblog


Τα πουλιά του βελανιδόδασους

ο Δενδροκόπος (Dendrocopos medius)


ο βραχύποδας αετός (Circaetus gallicus)


ο αετός (Pernis apivorus)


γεράκι - κιρκινέζι (Falco naumanni)


Από την χλωρίδα του δάσους

παιώνια (Paeonia mascula russoi)


ορχιδέα (Ophrys reinholdii)

 

Ο  ΒΕΛΑΝΙΔΩΝΑΣ ΜΑΝΙΝΑΣ  ΞΗΡΟΜΕΡΟΥ    

Του Γερ. Παπατρέχα


Η ανατολική βουνοσειρά του Ξηρομέρου που ακολουθεί παράλληλη γραμμή από βόρεια προς νότια, μ΄ αυτή των Ακαρνανικών, αιχμηρή, ηλίβατη και με απορρώγες  σταχτόχρωμους βράχους, κρατά στη ράχη της, μάλλον κρατούσε, το μεγαλύτερο βελανιδόδασος της Βαλκανικής, γνωστό στα παλιά χρόνια, σαν το δάσος του Λυκοδοντιού και της Μάνινας. πάνω από τον Πεταλά, που χωρίζει το Ξηρόμερο από το Βάλτο, μέχρι κάτω χαμηλά στη θάλασσα, στο Πλατυγιάλι, ράχες και διάσελα, λοφοσειρές και κοιλάδες, όλα δασοσκέπαστα, με κυρίαρχες τις υψικάρηνες, αιωνόβιες, ακαρνανικές βελανιδιές. Για πολλούς αιώνες ο καρπός αυτών των ευλογημένων δέντρων, υπήρξε πραγματικά μάνα για τους κάτοικους της καλότυχης, αυτής επαρχίας.                  

Εδώ τρέφονταν και του Οδυσσέα τα μεγάλα κοπάδια από πρόβατα και γουρούνια, σε περιπτώσεις σιτοδείας και δυστυχίας έτρεφε και τους ανθρώπους, για αυτό και βαλανιφάγοι προσαγορεύονταν συχνά οι Ακαρνάνες. μα ακόμα και στη σύγχρονη εποχή, τα χειμωνιάτικα βράδια, ποιος Ξηρομερίτης δεν δοκίμασε βελάνια, ψημένα στη χόβολη; Στα χρόνια του 21 έβγαιναν οι πεινασμένες φαμελιές απ` το Κάλαμο και έκαναν προμήθειες από αγραπίδια και βελάνια τα άλεθαν στους χερόμυλους και έκαναν χυλό να στομώσουνε την πείνα. Δεν έχουμε πληροφορίες για τα ιστορικά χρόνια της αρχαιότητας και τη βυζαντινή εποχή. Αλλά πως είναι δυνατό  να μην εκμεταλλεύτηκαν τις μοναδικές βαφικές και δεψικές ιδιότητες των κυπέλλων και τις θρεπτικές των  βελανιών; Τα μεγάλα κοπάδια από γιδοπρόβατα, γελάδια και γουρούνια που πάντα βαστούσε το Ξηρόμερο, είχαν εξασφαλισμένη άφθονη τροφή, το φθινόπωρο και το χειμώνα μέσα στους μεγάλους δρυμούς. Η άφθονη δεψική ύλη και το νερό των λιμνών ήταν ο,τι χρειαζόταν για την κατεργασία των δερμάτων από τ` άφθονα σφάγια των κρεατοφάγων Ακαρνάνων. Από τα πρώιμα χρόνια της τουρκοκρατίας αυτός ο απέραντος βελανιδώνας, κηρύχθηκε προνομία της εκάστοτε βασιλομήτορος (βαλιντέ σουλτάνας ) και αυτό είναι απόδειξη του πόσο προσοδοφόρος θεωρούνταν. Και μόνιμος αντιπρόσωπος της βαλιντέ σουλτάνας και υπεύθυνος για τις εκμισθώσεις, ήταν πάντα ο Καπουδάν Πασάς, δηλ. ο αρχιναύαρχος. Δεν έχουμε στοιχεία για το πως και με ποιους όρους  γινόταν η εκμίσθωση του βελανιδώνα αλλά, οπωσδήποτε, ο μισθωτής είχε μεγάλα κέρδη. Ο άπληστος Αλή-Πασάς, μόνο μετά τη σφαγή των Γάλλων στη Πρέβεζα αξιώθηκε να του εκμισθώσουν το δάσος. Στα χρόνια του Όθωνα χωρίστηκε το δάσος σε τεμάχια, κάθε χωριό πήρε το μερίδιό του και απόχτησαν έτσι οι κάτοικοι το δικαίωμα της νομής. Οι Γκαρακούνηδες δεν είχαν ακόμα εγκατασταθεί μόνιμα, με κατοικίες και δική τους γη και για αυτό δεν επήραν μερίδια. Άλλωστε είχαν και το Γρίβα φανατικό πολέμιο.  Στα 1868 με τη γέννηση του Κωνσταντίνου, οι ηρακλείς του στέμματος έρριξαν την ιδέα να δοθεί το δάσος στο διάδοχο, όπως η Μανωλάδα της Αχαΐας. Απειλήθηκαν ταραχές και αιματοχυσίες και στη ματαίωση των σχεδίων πρωτοστάτησε ο Δημητράκης Γρίβας. Κάθε χρονιά με καλή σοδειά στα μέσα Ιουλίου, έπιαναν το πόστο τους οι δραγάτες, αρειμάνιοι φουστανελοφόροι ή ντουλαμοφόροι με το σασεπώ ή το γκρα στον ώμο και μπόλικα φυσέκια, φύλαγαν τα πιο επίκαιρα σημεία της Μάνινας και ειδικότερα κοντά στα Γκαρακουνοχώρια. Οι Γκαρακούνηδες μην έχοντας μερίδια στον βελανιδώνα προσπαθούσαν να μαζέψουν τη χαμάδα πριν από την εποχή συγκομιδής και αργότερα, το φθινόπωρο τη χάχλα.Οι ξυλοδαρμοί ήταν κάτι το συνηθισμένο αυτήν την εποχή αλλά και τα φονικά ακόμα.  Κοντά στο τέλος Αυγούστου ή περνώντας της Παναγίας με το παλιό ημερολόγιο, κινούσαν τα καραβάνια από τα πιο απομακρυσμένα χωριά της επαρχίας , με προορισμό τη Μάνινα. Τα χωριά  άδειαζαν, σχεδόν και μόνο γερόντοι ανήμποροι και δραγάτες έμεναν πίσω. Αυτά τα καραβάνια , ύστερα από μιας ή και δυο μερών περπάτημα, έφταναν κάποτε στα τεμάχια και έστηναν ορδιά. Μια επιτροπή χώριζε το τεμάχιο σε κλήρους και από την άλλη μέρα με το χάραμα , άρχιζε το τίναγμα και το μάζεμα. Ίσως δεν υπήρξε πιο σκληρή δουλειά και σ΄ αυτή ταιριάζει η έκφραση με ιδρώτα και αίμα! Ένα τοπίο κατάξερο, αυχμηρό, το λιοπύρι να βράζει  και ο ίσκιος της βελανιδιάς να φέρνει, πολύ συχνά, ανυπόφορη φαγούρα στο κορμί. Αληθινά, αυτό το δέντρο, παρόλη του τη μεγαλοπρέπεια, έχει το χειρότερο ίσκιο. Ιδρώνεις περισσότερο απ΄ όσο αν ήσουνα καταηλιού και παθαίνεις και αναφυλαξία που τη λέμε ίλλιγγα. Και τι να πει κανείς για τα φοβερά και δύσοσμα μυρμήγκια, τα ζιγγόνια που κολλούσαν κατά χιλιάδες στον κακότυχο τιναχτή. Αυτός πια έπρεπε να ΄χει και κουράγιο και ικανότητες ακροβάτη γιατί ανεβασμένος είκοσι και τριάντα μέτρα ψηλά, κρεμούσε τη ζωή του σε μια κλωστή. Έπρεπε να βγαίνει στα πιο επικίνδυνα κλωνάρια και όρθιος, στηριγμένος  μόνο στα πόδια του, να χτυπά το λούρο με δύναμη και με τα δυο του χέρια, για να πέσουν τα βελανίδια, οι κακατσίδες. Ένα μικρό παραπάτημα, λίγο χάσιμο της ισορροπίας και τον μάζευαν με τα κουτάλια, που λέει ο λόγος γιατί κάτω τον περίμεναν οι μυτερές βραχόπετρες και οι γκρεμίλα.  Κάθε χρόνο, κάποιον θα κουβαλούσαν στο ξυλοκρέβατο, τσακισμένο ή φορτωμένο στ΄ άλογο και με φούρκα στο λαιμό, για να τον θάψουν στο μακρινό χωριό του. Και τι να πω για τον παιδεμό του νερού! Ώρες ολόκληρες να πάνε στο  ποτάμι, να ποτίσουν τα  άλογα και να γεμίσουν τα ασκιά.Ξεθεωμένοι απ΄ την κούραση, πνιγμένοι στον ιδρώτα, δειπνούσαν και έπεφταν σαν πεθαμένοι, στο σκληρό στρώμα τους• τώρα με τι δειπνούσαν ο θεός να το κάνει δείπνο! Ψωμί από μέρες ζυμωμένο, καρκανιασμένο από τον ήλιο, μουσκεμένο  στο νερό και ότι πρόχειρο για προσφάι ή κάτι που μπορούσε να βράσει γρήγορα. Κάπου-κάπου κι ώσπου να βαρύνουν τα βλέφαρα, ξέδωναν και λίγο, φουμάροντας τα τσιμπούκια τους, με μυθολογήματα, παλιές ιστορίες της κλεφτουριάς και της ληστοκρατίας, μουραμπάδες και κανένα τραγούδι, ενώ τα νέα παιδιά έστηναν την τραμπάλα. Δεν έλειπαν και τα αυτοσχέδια μαγαζιά μ΄ ένα μπουκάλι ρακί, ένα κουτί λουκούμια και μια φωτογωνιά να βράζει το καφόμπρικο. Ακόμα δεν έλειπαν και οι γυρολόγοι με τις πραμάτειες, που τις πουλούσαν με είδος. Έφτιαχναν  και καλύβες να προστατεύουν το εμπόρευμα και τον καρπό. Για ένα παρακαλούσαν όλοι να μην έρθουν πρώιμες βροχές και πως να προστατέψουν το βελανίδι, αυτό το αίτημα της καρδιάς τους. Μόλις λιάζονταν ο καρπός και τον εσώριαζαν  στ΄ αλώνια, έφταναν οι μεσίτες των εμπόρων με τα καντάρια. Τους διάλεγαν οι έμποροι, να ξέρουν πως να κλέβουν στο καντάρι, να το τσακίζουν με κόλπο ώστε να τρώνε αρκετές οκάδες στο κάθε ζύγι. Όποιον πάρει ο χάρος, που λέμε κι` αλίμονο στον απονήρευτο. Εκείνα τα χρόνια που δεν υπήρχαν δρόμοι και οχήματα για βδομάδες πολλές, Πραμανιώτες και Γκαρακούνηδες αγωγιάτες, κουβαλούσαν το βελανίδι της Μάνινας στις αποθήκες Αστακιωτών εμπόρων, στον όρμο του Αγ. Παντελεήμονα ή στον Αστακό. Στις αποθήκες γίνονταν επεξεργασία του βελανιδιού και, προπαντός, συντήρηση ώστε να περάσει την περίοδο της ζύμωσης χωρίς ν΄ ανάψει. Κάθε λίγο, εργάτες με μεγάλα σιδερόφτυαρια, σκαμπάριζαν τους σωρούς, δηλ. τους γύριζαν ρίχνοντας το κάτω στρώμα στην κορφή του σωρού, έτσι που να πετυχαίνουν συνεχή αερισμό. Κι` αυτό ώσπου άραζαν τα μεγάλα καΐκια, μπάρκα με δυό και τρία άλμπουρα, από το Θιάκι, τον Κάλαμο, την Καντήλα, τον Αστακό και φόρτωναν για τα μεγάλα βυρσοδεψικά κέντρα της Ελλάδας αλλά και για το Τριέστι κι άλλα μεσογειακά λιμάνια. Και έτσι το βελανίδι έπαιρνε το δρόμο για να γεμίσει τις κάσες των εμπόρων με χρυσάφι. Κάμποσα νεοκλασσικά αρχοντικά, που στέκουν ακόμα, περήφανα κι αγέραστα, στη μικρή πόλη του Αστακού, είναι οι μάρτυρες του πλούτου των εμπόρων εκείνης της εποχής. Ακόμα και Ιταλοί τεχνίτες και διακοσμητές εργάστηκαν σ΄ αυτά. Όσο για τους μαζωχτάδες του βελανιδιού, έπαιρναν το δρόμο του γυρισμού, στεγνωμένοι από τη στέρηση και την εξαντλητική δουλειά, με λίγες δραχμές στο σελάχι ή στην τσέπη και με μπόλικη ελονοσία από το κοντινό Λεσίνι. Το καζάντι τους θα το ξόδευαν στη μεγάλη εμποροπανήγυρη του Λιγοβιτσιού ή του Καρβασαρά.

Νέα Εποχή 2006 

Πρώτη σελίδα | Μνήμες | Εικόνες | Αξιοθέατα | Γειτονιές